De Almanak · Blad I

Overgangsklachten: alle klachten op een rij

Van opvliegers tot dat woord dat je ineens niet meer kunt vinden. Wat hoort erbij, hoe lang duurt het en wat kun je zelf doen?

Geschreven door Lin & LuneBijgewerkt 23 oktober 20269 minuten lezen

Gebaseerd op Thuisarts.nl en de NHG-standaard Overgang. Bronnen onderaan.

Even in het kort

40–60Tussen deze leeftijden begint de overgang meestal. Je laatste menstruatie valt gemiddeld rond je 51e.

8 op 10vrouwen krijgen opvliegers. Het is de bekendste klacht.

Meer dan je denktSlecht slapen, stemmingswisselingen, vergeetachtigheid, gewrichtspijn en droogte horen er ook bij.

± 5 jaarBinnen vijf jaar na je laatste menstruatie worden de klachten meestal minder.

HulpHeb je veel last? Je huisarts kan helpen, bijvoorbeeld met hormoontherapie tegen opvliegers.

De basis

Wat is de overgang?

De overgang is de periode van een paar jaar rond je laatste menstruatie. Je eierstokken maken steeds minder hormonen aan, vooral oestrogeen. Dat gaat niet in een rechte lijn: je hormonen schommelen eerst flink voordat ze dalen. Juist die schommelingen geven veel klachten.

Artsen delen de overgang in drie fases in. Schuif hieronder door de jaren en kijk waar je ongeveer zit.

Schuif door de jaren

48jaar

Perimenopauze

Menopauze

Postmenopauze

0 miljoenvrouwen in Nederland zitten op dit moment in deze levensfase. Je bent echt niet de enige.

Herken je dit?

De klachten op een rij

Niet elke vrouw krijgt dezelfde klachten. Sommige vrouwen merken bijna niets, andere hebben er jaren last van. Tik op een klacht om te lezen wat je merkt.

Niet van al deze klachten is zeker dat ze door de overgang komen. Somberheid, vermoeidheid of gewrichtspijn kunnen ook een andere oorzaak hebben. Twijfel je? Laat het dan nakijken door je huisarts.

Op de lange termijn

Hoe lang duren overgangsklachten?

Dat verschilt sterk per vrouw. De klachten beginnen vaak al in de perimenopauze, soms jaren vóór je laatste menstruatie. Meestal worden ze minder binnen vijf jaar daarna. Bij een deel van de vrouwen houden opvliegers langer aan.

Laatste menstruatiePerimenopauze+ 5 jaar

Door minder oestrogeen worden je botten na de overgang sneller dunner. Ook het risico op hart- en vaatziekten stijgt. Je merkt dat niet meteen, maar het is een goede reden om te blijven bewegen en goed te eten.

Wat kun je zelf doen?

Vijf dingen die je vandaag al kunt doen

Vink aan wat je al doet. Alleen jij ziet dit.

Beweeg elke dagOngeveer een half uur. Krachttraining helpt je spieren en botten sterk te houden.Eet gevarieerdMet genoeg ijzer: volkorenbrood, groene groenten, bonen, gedroogd fruit of vlees. Fruit met vitamine C, zoals sinaasappel of kiwi, helpt je lichaam ijzer op te nemen.Laat de alcohol vaker staanAlcohol kan opvliegers en slecht slapen erger maken.Kleed je in laagjesHoud je slaapkamer koel. Zo vang je een opvlieger makkelijker op.Praat eroverMet je partner, vriendinnen of collega’s. Je bent echt niet de enige.

Vitamines en mineralen

Wat je erover moet weten

Van een aantal vitamines en mineralen is officieel vastgesteld welke rol ze in je lichaam spelen. Zo draagt vitamine B6 bij tot de regulering van de hormonale activiteit. Vitamine D is nodig voor het behoud van normale botten, wat na de overgang extra belangrijk wordt. De Gezondheidsraad adviseert vrouwen vanaf 50 jaar om elke dag extra vitamine D te nemen.

Nº 2 Night100 mg magnesium met vitamine B6, die bijdraagt tot de regulering van de hormonale activiteit. Eén capsule per dag, ’s avonds.Bekijk →

Hulp

Wanneer ga je naar de huisarts?

Je hebt veel last van opvliegers of andere overgangsklachten.

Je bent heel heftig ongesteld. Soms zit er een andere oorzaak achter, zoals een vleesboom.

Je hebt overgangsklachten en je bent jonger dan 40.

Je bent al langer dan een jaar niet ongesteld en je verliest toch bloed.

Een bloedtest om te kijken of je in de overgang bent, zegt weinig: de uitslag is niet betrouwbaar. Je huisarts kijkt vooral naar je leeftijd, je cyclus en je klachten.

Wat je je misschien afvraagt

Veelgestelde vragen

Kan ik nog zwanger worden in de overgang?

Ja. Tot een jaar na je laatste menstruatie kun je nog zwanger worden. Vanaf je 52e kun je meestal stoppen met anticonceptie, omdat een zwangerschap daarna vrijwel niet meer voorkomt.

Hoe weet ik of ik in de overgang ben?

Vooral aan je leeftijd, een veranderende cyclus en de klachten die je merkt. Een bloedtest zegt weinig. Onze gratis overgangscheck geeft je een eerste indicatie.

Is hormoontherapie veilig?

Hormoontherapie helpt goed tegen opvliegers. Of het bij jou past, hangt af van je gezondheid en je voorgeschiedenis. Bespreek het met je huisarts.

Herken je dit?

Doe de gratis overgangscheck

Acht vragen, twee minuten, niemand kijkt mee. Daarna weet je welke bladen bij jou passen.

Doe de check →

Waar dit op gebaseerd is

Bronnen

Thuisarts.nl: Ik ben in de overgang (NHG)
TNO (2022): Overgang en werk
Gezondheidsraad: advies over vitamine D-suppletie